رینیت و سینوزیت در گربه ها: راهنمای کامل علل، علائم و مراقبت ها

آیا گربه شما با عطسه های مداوم یا تنفس دشوار دست و پنجه نرم می کند؟ به عنوان صاحب گربه، دیدن دوست کوچک خود در وضعیت ناراحتی تنفسی بسیار نگران کننده است. رینیت و سینوزیت که اغلب با هم و تحت عنوان رینوسینوزیت رخ می دهند، از اختلالات شایع مجاری تنفسی فوقانی در گربه ها هستند. این شرایط شامل التهاب غشاهای مخاطی بینی و آستر سینوس ها می باشد.

فراتر از بحث ناراحتی، اگر مجاری بینی به درستی عمل نکنند، ریه ها سیستم فیلتراسیون اصلی خود را از دست می دهند و در معرض حجم زیادی از گرد و غبار و میکروارگانیسم ها قرار می گیرند. درک این موضوع که علت بیماری یک ویروس شایع است یا یک عفونت قارچی پیچیده، اولین قدم برای کمک به تنفس راحت گربه شماست.

رینیت و سینوزیت در گربه ها چیست؟

برای کمک به حیوان خانگی خود، مهم است درک کنید که در داخل مجاری بینی آن ها چه می گذرد. رینیت اصطلاح پزشکی برای التهاب غشاهای مخاطی بینی است. هنگامی که این التهاب به آستر سینوس ها سرایت می کند، به آن سینوزیت می گویند.

در اکثر گربه ها، این دو وضعیت با هم رخ می دهند که دامپزشکان آن را رینوسینوزیت می نامند. این اختلالات در مجاری تنفسی فوقانی گربه ها شایع هستند. هنگامی که این نواحی ملتهب یا آسیب دیده می شوند، گربه یک عملکرد فیلتراسیون اصلی را از دست می دهد، به این معنی که ریه های آن ها دیگر در برابر حجم سنگین گرد و غبار و میکروارگانیسم ها محافظت نمی شوند. این شرایط می توانند حاد (ناگهانی و کوتاه مدت) یا مزمن (مداوم و طولانی مدت) باشند.

علت های شایع: چرا گربه شما عطسه می کند؟

درک ریشه مشکلات بینی گربه شما برای درمان موثر حیاتی است. طبق گزارش کتابچه راهنمای دامپزشکی مرک، محرک های اصلی عبارتند از:

• محرک های ویروسی: عفونت های ویروسی شایع ترین علت مشکلات ناگهانی بینی در گربه ها هستند. دو ویروس اصلی معمولا مسئول این اتفاق هستند: راینوتراکییت ویروسی گربه (FVR) و کالیسی ویروس گربه (FCV). این ویروس ها می توانند در سیستم بدن باقی بمانند و در مواقع استرس دوباره شعله ور شوند.
• عفونت های باکتریایی ثانویه: باکتری ها اغلب پس از اینکه آسیب های ویروسی اولیه دفاع بینی را ضعیف کردند، وارد عمل می شوند. در حالی که رینیت باکتریایی اولیه نادر است، عفونت های ثانویه بسیار شایع هستند و می توانند منجر به ترشحات غلیظ و رنگی شوند.
• عفونت های قارچی: در گربه ها، قارچ کریپتوکوکوس نئوفورمنس یک عامل نسبتا شایع است. این قارچ می تواند باعث التهاب عمیق و حتی تغییرات ساختاری در پل بینی شود. سایر قارچ ها مانند اسپرژیلوس نادرتر هستند اما همچنان می توانند عامل بیماری باشند.
• آلرژی ها و مواد محرک: گربه ها نیز درست مانند انسان ها می توانند به محرک های محیطی واکنش نشان دهند. این شامل آلرژن های فصلی مانند گرده گیاهان، یا محرک های همیشگی مانند گرد و غبار خانه، کپک و دود می شود.

علائم کلیدی: چگونه نشانه های مشکلات بینی را در گربه ها تشخیص دهیم؟

تشخیص زودهنگام علائم می تواند از تبدیل شدن رینیت حاد به یک وضعیت مزمن جلوگیری کند. مواردی که باید به دنبال آن ها باشید عبارتند از:

• نشانه های اولیه: واضح ترین نشانه ها عطسه های مکرر و ترشحات بینی هستند. این ترشحات ممکن است به صورت یک مایع شفاف شروع شوند اما در صورت بروز عفونت باکتریایی، به مخاط غلیظ، زرد یا سبز تبدیل شوند. همچنین ممکن است متوجه شوید که گربه شما به دلیل تحریک، پنجه خود را به صورت یا بینی اش می کشد.
• الگوهای تنفسی: گربه های دارای احتقان شدید ممکن است با دهان باز تنفس کنند یا دم دشواری داشته باشند. همچنین ممکن است شاهد “عطسه معکوس” باشید؛ یک دم ناگهانی، با صدا و شدید که شبیه به خرناس به نظر می رسد و اغلب زمانی رخ می دهد که انتهای مجرای بینی تحریک شده باشد.
• تغییرات چهره: در موارد خاص، به ویژه در عفونت های قارچی مانند کریپتوکوکوس، ممکن است متوجه یک “برآمدگی” یا تورم روی پل بینی شوید. این یک نشانه جدی از التهاب ساختاری یا رشد بافت است.
• درگیری چشم ها: از آنجایی که مجاری اشکی و مجاری بینی به هم مرتبط هستند، مشکلات بینی اغلب با ورم ملتحمه (قرمزی چشم ها) و اشک ریزی بیش از حد یا ترشح از چشم ها همراه است.

دامپزشکان چگونه مشکلات بینی گربه را تشخیص می دهند؟

تشخیص علت دقیق ترشحات بینی و عطسه در گربه ها می تواند یک فرایند پیچیده باشد. از آنجایی که بسیاری از بیماری های مختلف علائم مشابهی دارند، دامپزشکان از یک رویکرد تشخیصی مرحله به مرحله استفاده می کنند:

• ابزارهای تشخیصی اولیه: این فرایند با یک معاینه فیزیکی کامل و بررسی تاریخچه پزشکی گربه آغاز می شود. فراتر از موارد پایه، دامپزشک شما ممکن است از رادیوگرافی (اشعه ایکس) یا سی تی اسکن (CT) برای جستجوی آسیب های ساختاری یا تجمع مایع در سینوس ها استفاده کند. رینوسکوپی (استفاده از یک دوربین بسیار کوچک برای دیدن داخل بینی) و بیوپسی بینی نیز ابزارهای رایجی برای شناسایی تغییرات بافت یا تومورها هستند.
• چالش تشخیص: یکی از کلافه کننده ترین جنبه ها برای صاحبان گربه این است که حتی با آزمایش های پیشرفته، علت اصلی همیشه قابل تایید نیست. رینوسینوزیت مزمن اغلب یک تشخیص حذفی است، به این معنی که ابتدا باید سایر علل رد شوند.
• آزمایش های اختصاصی برای عفونت های قارچی: از آنجایی که کریپتوکوکوس یک علت شایع در گربه ها است، دامپزشکان اغلب تیترهای سرمی را برای بررسی آنتی ژن های کریپتوکوکوس در خون انجام می دهند. این یک مرحله حیاتی است زیرا عفونت های قارچی به برنامه درمانی کاملا متفاوتی نسبت به عفونت های ویروسی یا باکتریایی نیاز دارند.

گزینه های درمانی موثر برای رینوسینوزیت گربه ها

درمان التهاب بینی در گربه ها باید دقیقا بر اساس علت اصلی بیماری باشد. طبق کتابچه راهنمای دامپزشکی مرک، برنامه مدیریت بیماری معمولا شامل موارد زیر است (نکته مهم: تمام داروها، از جمله فلوکونازول و ایتراکونازول، باید فقط زیر نظر مستقیم دامپزشک مصرف شوند تا از ایمنی و دوز صحیح آن ها اطمینان حاصل شود.):

• مراقبت های حمایتی و تغذیه ای: در موارد شدید، به ویژه برای بچه گربه ها یا گربه هایی که به دلیل کاهش حس بویایی اشتهای خود را از دست می دهند، مایع درمانی وریدی (سرم) برای جلوگیری از کم آبی بدن ضروری است. همچنین ممکن است حمایت تغذیه ای از طریق لوله تغذیه برای حفظ وزن و قدرت بدن در طول دوره بهبودی لازم باشد.
• آنتی بیوتیک درمانی: اگرچه آنتی بیوتیک ها ویروس ها را نابود نمی کنند، اما اغلب برای مدیریت عفونت های باکتریایی ثانویه تجویز می شوند. این داروها به کاهش ترشحات غلیظ، زرد یا سبز بینی کمک کرده و از گسترش عفونت به بخش های عمیق تر سیستم تنفسی جلوگیری می کنند.
• درمان ضد قارچ سیستمیک مورد نیاز است. داروهایی مانند فلوکونازول (Fluconazole) یا ایتراکونازول (Itraconazole) معمولا به صورت خوراکی (اغلب با دوز ۵۰ تا ۱۰۰ میلی گرم در روز) تجویز می شوند. برخلاف عفونت های باکتریایی، موارد قارچی به ماه ها درمان مداوم نیاز دارند.
• گزینه های پزشکی و جراحی پیشرفته: برای موارد مزمنی که به دارو پاسخ نمی دهند، شستشوی بینی یا جراحی برای برداشتن بافت های بیمار ممکن است در نظر گرفته شود، اگرچه نتایج می تواند متفاوت باشد. در موارد تومورهای بینی، پرتودرمانی در حال حاضر مناسب ترین گزینه درمانی است.

مدیریت موارد مزمن: آیا گربه من درمان می شود؟

یکی از چالش برانگیزترین جنبه های رینیت گربه، برخورد با شکل مزمن این بیماری است. طبق کتابچه راهنمای دامپزشکی مرک، مدیریت رینوسینوزیت مزمن اغلب یک وضعیت کلافه کننده است و درمان های دائمی نادر هستند.

در بسیاری از گربه ها، التهاب مزمن به دنبال یک عفونت ویروسی حاد و شدید رخ می دهد که به طور دائمی به غشاهای ظریف بینی آسیب رسانده است. در حالی که ممکن است همیشه حذف کامل علائم امکان پذیر نباشد، هدف از درمان به سمت مدیریت طولانی مدت و بهبود کیفیت زندگی گربه تغییر می کند. این کار اغلب شامل چکاپ های پزشکی دوره ای، تغییرات محیطی برای کاهش محرک ها و گاهی اوقات مراقبت های حمایتی مادام العمر است. برای صاحبان گربه مهم است که انتظارات واقع بینانه داشته باشند و برای راحت نگه داشتن گربه خود، همکاری نزدیکی با دامپزشک داشته باشند.

سوالات متداول در مورد سینوزیت گربه ها

۱. شایع ترین علت عطسه ناگهانی در گربه ها چیست؟

عطسه ناگهانی یا حاد در گربه ها اغلب به دلیل عفونت های ویروسی ایجاد می شود. عوامل اصلی این بیماری راینوتراکییت ویروسی گربه (FVR) و کالیسی ویروس گربه (FCV) هستند. این ویروس ها بسیار واگیردار بوده و می توانند منجر به التهاب فوری مجاری بینی شوند.

۲. آیا رینیت گربه می تواند منجر به مشکلات ریوی شود؟

بله. بینی به عنوان یک سیستم فیلتراسیون حیاتی برای مجاری تنفسی عمل می کند. هنگامی که رینیت به غشاهای مخاطی بینی آسیب می زند، این عملکرد فیلتراسیون از دست می رود. این امر ریه ها را در معرض حجم بسیار سنگین تری از گرد و غبار و میکروارگانیسم ها قرار می دهد که می تواند منجر به عوارض بعدی شود.

۳. تفاوت ترشحات شفاف بینی با ترشحات زرد رنگ در چیست؟

ترشحات شفاف و آبکی معمولا نشان دهنده یک عفونت ویروسی یا مراحل اولیه تحریک است. با این حال، اگر ترشحات غلیظ، زرد یا سبز شوند، نشانه این است که یک عفونت باکتریایی ثانویه ایجاد شده است که نیاز به مداخله پزشکی دارد.

۴. آیا جراحی راه حل دائمی برای رینیت مزمن در گربه ها است؟

در حالی که جراحی ممکن است برای گربه هایی که به دارو پاسخ نمی دهند (جهت برداشتن بافت های آسیب دیده) توصیه شود، اما نتایج اغلب ناامید کننده است. جراحی به ندرت یک درمان دائمی برای موارد مزمن محسوب می شود و معمولا مدیریت دارویی طولانی مدت ترجیح داده می شود.

۵. گربه ها چگونه به رینیت قارچی مبتلا می شوند؟

رینیت قارچی که در گربه ها بیشتر توسط کریپتوکوکوس نئوفورمنس ایجاد می شود، از طریق مواجهه محیطی منتقل می شود. گربه ها معمولا هاگ های قارچی را از خاک یا گرد و غبار آلوده استنشاق می کنند که سپس در حفره بینی و سینوس ها مستقر می شوند.

نتیجه گیری: پیام نهایی برای شما

رینیت و سینوزیت گربه شرایط تنفسی جدی هستند که نیاز به رویکردی فعالانه و صبورانه دارند. مهم ترین نکته ای که باید به خاطر بسپارید این است که مداخله زودهنگام کلید اصلی است تا از تبدیل شدن التهاب حاد به یک چالش مزمن و مادام العمر جلوگیری شود. اگرچه مدیریت موارد مزمن می تواند کلافه کننده باشد، اما ترکیبی از مراقبت های حمایتی، اصلاحات محیطی و درمان های دارویی خاص می تواند کیفیت زندگی گربه شما را به طور قابل توجهی بهبود بخشد. همیشه با مشاهده اولین نشانه های ناراحتی بینی، با دامپزشک خود مشورت کنید تا از بهترین نتیجه ممکن برای همراه کوچک خود اطمینان حاصل کنید.

منبع

Vetomid – Cat Rhinitis and Sinusitis: A Complete Guide to Causes, Symptoms, and Care

ما صمیمانه از دکتر ویجیت ساتیپراپا (DVM, MS, Dip. TBVS) برای ارائه تصاویر بالینی استفاده شده در این مقاله سپاسگزاری می کنیم. مشارکت ایشان به عنوان یک متخصص در این زمینه، ارزش آموزشی این راهنما را برای صاحبان حیوانات خانگی و دانشجویان دامپزشکی دوچندان می کند.